Туунду — өзгөрүүнүн ылдамдыгы
Туунду функциянын канчалык тез өзгөрүп жатканын көрсөтөт. Машинанын спидометри дал ушундай: ал жолдун учурдагы өзгөрүү ылдамдыгын көрсөтөт. Туунду f′(x) деп белгиленет.
f(x) = x² функциясынын графиги — парабола.
Негизги эрежелер
- Туруктуу сан: f(x) = C → f′(x) = 0
- Даража: f(x) = xⁿ → f′(x) = n·xⁿ⁻¹
- Коэффициент: f(x) = C·xⁿ → f′(x) = C·n·xⁿ⁻¹
- Сумма: (u + v)′ = u′ + v′
- Айырма: (u − v)′ = u′ − v′
Графиктеги мааниси
x = 2 чекитинде f(x) = x² функциясынын туундусу f′(2) = 4. Бул ошол чекитте функция 4 бирдик ылдамдык менен өсүп жатат дегенди билдирет. Графикте бул — жаныма сызыктын (касательная) жантаюусу: y = 4x − 4.
Жаныма сызык: f′(2) = 4.
Мисалдар
- f(x) = x³ + 2x² − 5x + 1 → f′(x) = 3x² + 4x − 5
- f(x) = 4x⁴ − 3x² → f′(x) = 16x³ − 6x
- f(x) = x⁵ + x³ + x → f′(x) = 5x⁴ + 3x² + 1
- f(x) = 7x → f′(x) = 7
- f(x) = 9 → f′(x) = 0
Жашоодо кайда колдонулат?
Физикада жолдун убакыт боюнча туундусу — ылдамдык. Мисалы, s(t) = t² болсо, ылдамдык v(t) = 2t.
Жол s(t) = t² жана анын туундусу — ылдамдык v(t) = 2t.
#Математика#Производная#Матанализ

Комментарийлер0
Комментарий жазуу үчүн кириңиз
КирүүАзырынча комментарийлер жок — биринчи болуп жазыңыз!