Жердеги суу бир жерде токтоп турбайт: ал деңизден асманга көтөрүлүп, кайра жаан болуп түшөт. Бул тынымсыз процесс суунун айлануусу деп аталат, ал эми анын «кыймылдаткычы» — Күн.
Төрт негизги этап
- Буулануу. Күн деңиздердин, көлдөрдүн жана дарыялардын суусун жылытат, суу бууга айланып, асманга көтөрүлөт. Өсүмдүктөр да жалбырактары аркылуу суу бөлүп чыгарат.
- Конденсация. Бийиктикте аба салкын болгондуктан, буу майда тамчыларга айланып, булут пайда болот.
- Жаан-чачын. Тамчылар чоңоюп, оорлошкондо жаан, кар же мөндүр болуп жерге түшөт.
- Агым. Суу дарыяларга, көлдөргө жана жер астына сиңип, акыры кайра деңизге жетет.
Кызыктуу фактылар
- Жердеги суунун болжол менен 97%ы — океандардын туздуу суусу. Таза суу 3%дай гана, анын басымдуу бөлүгү мөңгүлөрдө тоңуп турат.
- Кыргызстандын дарыялары — Нарын, Чүй, Талас — негизинен Тянь-Шандын мөңгүлөрүнөн жана карынан башталат.
Эмне үчүн маанилүү?
Суунун айлануусу таза суу берет, климатты жөнгө салат жана бардык тирүү жандыктарды суу менен камсыз кылат. Мөңгүлөрдүн эриши жана суунун булганышы бул тең салмактуулукту бузат — ошондуктан сууну үнөмдөө ар бирибиздин колубузда.
#География#Табият

Комментарийлер0
Комментарий жазуу үчүн кириңиз
КирүүАзырынча комментарийлер жок — биринчи болуп жазыңыз!