Боз үй — кыргыздардын жана башка көчмөн элдердин кылымдар бою өркүндөтүлгөн үйү. Аны бир үй-бүлө бир-эки саатта тигип, кайра жыйнап, жүк артып жаңы конушка көчүрө алган.
Негизги бөлүктөрү
- Түндүк — боз үйдүн чокусундагы тегерек. Андан жарык кирип, түтүн чыгат. Түндүктүн сүрөтү Кыргызстандын желегинде бар.
- Уук — түндүктү керегеге бириктирген ийри устундар, боз үйдүн «чатыры».
- Кереге — жыйналып-ачылуучу торчо дубал.
- Эшик — жыгачтан жасалган кирүүчү жер.
- Кийиз — жүндөн басылган калың жабуу: кышында жылуу, жайында салкын кармайт.
- Чий — керегенин сыртынан тартылган оймо-чийме менен кооздолгон камыш тосмо.
Эмне үчүн акылман?
- Тегерек формасы шамалга жакшы туруштук берет жана жылуулукту бирдей бөлөт.
- Бардык материалдары — жыгач, жүн, камыш — жаратылыштан алынат.
- Жеңил жана бөлүктөргө ажырайт: көч учурунда бир нече ат же төөгө жүктөлөт.
Боз үйдүн ичинде
Эшиктин маңдайындагы төр — эң урматтуу орун, ал жерге коноктор жана улуулар отургузулат. Ички жасалгасы — шырдак, туш кийиз жана ала кийиз — кыргыз кол өнөрчүлүгүнүн көркөм үлгүлөрү.
ЮНЕСКОнун тизмесинде
2014-жылы кыргыз жана казак боз үйлөрүн жасоонун салттуу билими жана чеберчилиги ЮНЕСКОнун адамзаттын материалдык эмес маданий мурасынын тизмесине киргизилген.
#Кыргызстан#Маданият

Комментарийлер0
Комментарий жазуу үчүн кириңиз
КирүүАзырынча комментарийлер жок — биринчи болуп жазыңыз!